چپ به راست شدن نوشتار هنگام فراخوانی بستهٔ bidi قبل از xepersian

Question

با توجه به تغییرات بسته‌های نوشته‌شده، از جمله bidi و xepersian، گاهی وقت‌ها لازمه که یه سری دستورها متناسب با نسخهٔ بسته‌ها استفاده بشن. برای مثال کد کمینه زیر رو در نظر بگیرید:

\documentclass{article}

\usepackage{bidi}
\makeatletter
\@ifpackagelater{bidi}{2026/01/01}{%
\usepackage[%
    resetcounterperpage=footnote%
]{xepersian}%
}{%
\usepackage[%
    perpagefootnote%
]{xepersian}%
}
\makeatother

\settextfont{ParsiMatn}

\begin{document}

تست

\end{document}

ولی نوشتار از چپ به راست حروفچینی می‌شه. راه‌حلی وجود داره؟

Answer 1

سلام ای دوست

بصورت زیر فراخوانی کنین

 \usepackage[RTLdocument]{bidi}

فایل کمینه LaTeX:

\documentclass{article}


\usepackage[RTLdocument]{bidi}
\makeatletter
\@ifpackagelater{bidi}{2026/01/01}{%
\usepackage[%
    resetcounterperpage=footnote%
]{xepersian}%
}{%
\usepackage[%
    perpagefootnote%
]{xepersian}%
}
\makeatother

\settextfont{Parsi Matn}


\begin{document}

تست

\end{document}

خروجی با نسخه TeX Live 2025:

با نسخه TeXLive 2026 که با rsync الان 26-02-2026 بروز کردم.

و نسخه package های LaTeX و ...

LaTeX2e <2025-11-01>
L3 programming layer <2026-01-19>
 ***********


 *File List*
 article.cls    2025/01/22 v1.4n Standard LaTeX document class
  size10.clo    2025/01/22 v1.4n Standard LaTeX file (size option)
longtable.sty    2025-10-13 v4.24 Multi-page Table package (DPC)
   array.sty    2025/09/25 v2.6n Tabular extension package (FMi)
booktabs.sty    2020/01/12 v1.61803398 Publication quality tables
  yfonts.sty    2019/04/04 v1.4 (WaS&NP)
    bidi.sty    2026/01/08 v26.01.08 (Release Iran) Bidirectional typesetting i
n plain TeX and LaTeX
biditools.sty    2025/12/19 v2.9 Programming tools for bidi package
zref-abspage.sty    2025-06-08 v2.36 Module abspage for zref (HO)
zref-base.sty    2025-06-08 v2.36 Module base for zref (HO)
 ltxcmds.sty    2023-12-04 v1.26 LaTeX kernel commands for general use (HO)
infwarerr.sty    2019/12/03 v1.5 Providing info/warning/error messages (HO)
kvsetkeys.sty    2022-10-05 v1.19 Key value parser (HO)
kvdefinekeys.sty    2019-12-19 v1.6 Define keys (HO)
pdftexcmds.sty    2020-06-27 v0.33 Utility functions of pdfTeX for LuaTeX (HO)
   iftex.sty    2024/12/12 v1.0g TeX engine tests
etexcmds.sty    2019/12/15 v1.7 Avoid name clashes with e-TeX commands (HO)
 auxhook.sty    2019-12-17 v1.6 Hooks for auxiliary files (HO)
latex-xetex-bidi.def    2025/12/19 v1.5.6 bidi adaptations for `latex.ltx' for 
XeTeX engine
footnote-xetex-bidi.def    2025/09/30 v1.6 bidi footnote macros for XeTeX engin
e
article-xetex-bidi.def    2025/09/30 v1.2 bidi adaptations for standard article
 class for XeTeX engine
array-xetex-bidi.def    2025/12/06 v0.8 bidi adaptations for array package for 
XeTeX engine
longtable-xetex-bidi.def    2025/01/05 v0.8 bidi adaptations for longtable pack
age for XeTeX engine
xepersian.sty    2026/01/01 v26.01.01 (Release Iran) Persian typesetting in XeL
aTeX
fontspec.sty    2025/09/29 v2.9g Font selection for XeLaTeX and LuaLaTeX
  xparse.sty    2025-10-09 L3 Experimental document command parser
   expl3.sty    2026-01-19 L3 programming layer (loader) 
l3backend-xetex.def    2025-10-09 L3 backend support: XeTeX
fontspec-xetex.sty    2025/09/29 v2.9g Font selection for XeLaTeX and LuaLaTeX
 fontenc.sty    2025/07/18 v2.1d Standard LaTeX package
fontspec.cfg
unicode-persiancal.sty    2025/01/01 v0.3 Unicode Persian calendar
unicode-persianmath.sty    2026/01/01 v1.2.6 Unicode Persian math
footnote-xetex-bidi-xetex-xepersian.def    2017/08/09 v0.6 xepersian adaptation
s for footnotes for XeTeX engine
article-xetex-xepersian.def    2010/07/25 v0.2 xepersian adaptations for standa
rd article class for XeTeX engine
 ***********

Comments

سلام حله. اصلاً حواسم به اون آپشن نبود :|

نظر داد 7 اسفند 1404

توسط bahman (3.4k امتیاز)

---

خواهش می‌کنم. با نسخه TeXLive بروز امروز هم ضمیمه پاسخ کردم. منم اولش تصور کردم باگی چیزی هست :| علاقمند شدم بررسی کنم.

نظر داد 7 اسفند 1404

توسط هادی صفی‌اقدم (7.7k امتیاز)

---

خیلی ممنونم ای دوست :)
ولی نمی‌دونم چرا انتظار داشتم بستهٔ xepersian که بعد از bidi داره فراخوانی می‌شه خودش این کارو انجام بده.

نظر داد 7 اسفند 1404

توسط bahman (3.4k امتیاز)

---

سلامت باشی ای دوست :-)
خود بسته xepersian اول بسته bidi رو فراخوانی میکنه.
خود بسته bidi هم در فایل فراخوانی شده.
میشه دو بار فراخوانی.
به نظرم فراخوانی دستی بسته bidi حذف بشه و اون دستورهای شرطی تغییر داده بشهکه بررسی کنه نسخه بسته bidi چی هست و بره انجام بده. یا نسخه بسته xepersian رو چک کنه. یا نسخه بسته مهم LaTeX و ... که بتونه تصمیم بگیره چه کاری درباره پانویس‌ها انجام بده.

نظر داد 8 اسفند 1404

توسط هادی صفی‌اقدم (7.7k امتیاز)

---

ممنونم. ظاهراً با دستور @ifpackagelater فقط بسته‌های فراخوانی‌شده رو می‌شه چک کرد. فایل log رو هم چک کردم اگه بستهٔ bidi فراخوانی شده باشه، بستهٔ xepersian دیگه فراخوانی نمی‌کنه.

نظر داد 10 اسفند 1404

توسط bahman (3.4k امتیاز)

Answer 2

پاسخ آقای صفی‌اقدم تنها مشکل چپ به راست بودن رو درست می‌کنه و یک پاسخ کامل نیست. بسته xepersian بسته bidi رو بصورت ساده فراخوانی نمی‌کنه بله با گزینه‌های زیر فراخوانی می‌کنه

documentdirection=righttoleft,%
  tabledirection=righttoleft,%
  script=nonlatin,%
  footnotedirection=righttoleft,%
  footnoterule=automatic%

حتی اگر شما خودتون بسته bidi رو با این گزینه‌ها فراخوانی کنید، باز هم یک مشکل اساسی دیگر وجود داره. کاربر بصورت عادی امکان این رو داره که گزینه‌های بسته bidi رو به بسته xepersian بده و بسته xepersian بصورت خودکار اون‌ها رو به بسته bidi انتقال می‌ده. به عنوان نمونه، بسته xepersian گزینه ‍extrafootnotefeatures نداره اما وقتی کاربر بسته xepersian رو با این گزینه فراخوانی می‌کنه، این گزینه به خورد بسته bidi داده میشه.

حالا اگر شما خودتون بسته bidi رو قبل از بسته xepersian فراخوانی کنید، فراخوانی بسته bidi توسط بسته xepersian نادیده گرفته می‌شه و این مکانیسم کلا مختل می‌شه.